گردشگران خارجی در راهیان نور

به نام خدا گردشگران خارجی و راهیان نور

 

در این خصوص مسئولان امر نیز بارها در مصاحبه‌ها و نشست‌های خبری به این پدیده اشاره و اخباری را اعلام کرده‌اند اما همه چیز در حد همین اشاره‌ها باقی مانده و تاکنون گزارش عملکرد یا آمار درست و دقیقی در این خصوص در دست نیست. این مسئله طی سال‌های اخیر و با توجه به رخدادهای بین‌المللی در منطقه غرب آسیا، خلق عنوان «راهیان نور بیداری اسلامی» را نیز از سوی مسئولان راهیان نور به دنبال داشته است. اما هیچ گاه ابعاد این پدیده به درستی مورد تبیین و تدقیق قرار نگرفته است. آیا راهیان نور بیداری اسلامی مربوط به حضور آزادی‌خواهان کشورهای حوزه بیداری اسلامی در راهیان نور ایران است، یا بناست پای زائران ایرانی راهیان نور به این کشورها باز شود؟ کاروان‌های راهیان نور به عنوان پدیده بومی، نمونه مشابهی در کشورهای دیگر ندارد اما چنین پدیده‌ای در دنیا ذیل عنوان «گردشگری جنگ» تعریف می‌شود. گردشگری جنگ وقتی به مرزهای ایران می‌رسد، رنگ و بوی دیگری می‌گیرد. تاریخ، معنویت و حماسه دستاوردهایی هستند که گردشگران جنگ در ایران، از آوار مناطق جنگی نصیب می‌برند تا این شاخه در ایران چارچوبی تازه پیدا کند؛ چارچوبی تازه که عنوان تازه «گردشگری مقاومت» را ایجاد می‌کند.

جذب گردشگر در سنگر

در سال‌های اخیر با توجه به استقبال مردمی، دامنه راهیان نور گسترده‌تر شده و به چند بخش خلیج فارس (راهیان نور دریایی)، غرب (ایلام و کرمانشاه)، شمال غرب (کردستان و آذربایجان غربی) و جنوب کشور (خوزستان) تفکیک شده است. اخیراً زمزمه‌هایی مبنی بر راه اندازی راهیان نور شرق کشور نیز به گوش می‌رسد که البته با مشکلات امنیتی آن منطقه تحقق آن فعلاً امری بعید است.

اما این گستردگی منحصر به جغرافیا نیست و به زمان‌های مختلف در سال نیز رسیده است. اکنون در فصل‌های مختلف در جاده‌های منتهی به این مناطق شاهد عبور گردشگرانی هستیم که مقصدشان سنگرهایی است که روزی در آن جنگ جریان داشته است. هرچند هنوز بیشترین حجم سفر و تجمع زائران، به سمت ایام نوروز و در مناطق عملیاتی جنوب کشور متمرکز است که هرسال آمار متفاوتی بین 2 تا 4 میلیون برای آن اعلام می‌شود. بسیاری از زائران زمینی عتبات عالیات عراق در مسیر خود به پایانه‌های مرزی ایران و عراق توقف کوتاهی در یکی از یادمان‌های دفاع مقدس داشته‌اند. همه اینها ناظر به داخل مرزهای ماست، اما آیا در خارج مرزها نیز چنین ظرفیتی وجود دارد؟

تجربه‌های ناقص

حرکت فرهنگی راهیان نور در داخل کشور دستاوردهای فرهنگی و اجتماعی زیادی طی سالیان اخیر حاصل کرده که در میان مردم شناخته شده است. به همین خاطر به نظر می‌رسد می‌توان از این ظرفیت برای جذب گردشگر خارجی به خصوص علاقه‌مندان به ایران، شیعیان و مسلمانان در کشورهای دیگر نیز استفاده کرد.

در تشریح وظایف ذاتی بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس صراحتاً به دو وظیفه «ثبت و تدوین مبانی فرهنگی دفاع مقدس به‌منظور انتقال آن به نسل‌های آینده و سایر ملل» و «فراهم ساختن زمینه‌های لازم جهت معرفی آثار دفاع مقدس به مردم ایران و سایر کشورها» اشاره شده است که تأکید دوباره بر سایر ملل و سایر کشور‌ها در این وظیفه حائز اهمیت است. از سوی دیگر رئیس بنیاد حفظ آثار، ریاست ستاد مرکزی راهیان نور را نیز برعهده دارد.

برای جذب گردشگر خارجی تلاش‌های محدودی نیز صورت گرفته و نتایجی حاصل شده است. از جمله آنها حضور هرساله کاروان دانشگاه بین‌المللی جامعه‌المصطفی از قم و طلاب خارجی این دانشگاه از کشورهای مختلف جهان در راهیان نور بوده است. با همت حزب الله لبنان، تابه‌حال کاروان‌های معدودی نیز از این کشور در مناطق عملیاتی و یادمان‌های دفاع مقدس حضور پیدا کرده‌اند. همچنین با تلاش موزه صلح تهران و انجمن حمایت از قربانیان شیمیایی گروه‌هایی از دیگر کشورها مانند ژاپن، ویتنام، بلژیک، کانادا، سوئد و... از این موزه و یادبود قربانیان حمله شیمیایی در شهر سردشت بازدید کرده‌اند.

هم افزایی درگردشگری

«گردشگری سلامت» (که با عناوین گردشگری درمانی یا توریسم پزشکی نیز از آن یاد می‌شود) به عنوان چهارمین صنعت درآمدزای جهان شناخته می‌شود.

در «گردشگری زیارتی» نیز ایران با وجود ضعف ساماندهی و فقدان متولی واحد، با افزایش جذب زائران خارجی به مقصد حرم امام رضا(ع) و مرقد حضرت معصومه(س) از کشورهای مسلمان توانسته به توفیقاتی دست یابد. از این رو است که طبق آمار پلیس مهاجرت ایران تنها در سال 92 حدود یک میلیون و 600 هزار نفر از کشور عراق و یک میلیون و 100 هزار نفر نیز از جمهوری آذربایجان وارد کشور شده‌اند که بیشترین تعداد آنها با انگیزه گردشگری مذهبی و گردشگری سلامت به ایران آمده‌اند و خراسان رضوی مقصد اول گردشگران خارجی به حساب می‌آید.

اگر در ایران به شاخصه‌های بومی آن توجه و به درستی هدایت شود می‌تواند با ایجاد تصویر دقیقی از آن در کشورهای دیگر، به فرمی از گردشگری پایدار بدل شود که با استقبال مواجه شود و عنوان بدیع «گردشگری مقاومت» شایسته آن باشد

در همین راستا مسئله «گردشگری مقاومت» نیز به عنوان شاخه‌ای از گردشگری جنگ، با هدف بازدید مسافران خارجی از مناطق جنگی عواید بسیاری برای کشور به ارمغان خواهد داشت؛ چراکه معرفی ویژگی‌های منحصر به فرد دوران دفاع مقدس در کنار جذابیت‌های طولانی‌ترین جنگ قرن بیستم بین ایران و عراق می‌تواند به عنوان یک پتانسیل بالا برای جذب گردشگر مورد استفاده قرار گیرد.

جوانه بر ویرانه جنگ

نگاه کلان‌تر به مسئله گردشگری موید این است که رشد هماهنگ عرصه‌های مختلف گردشگری منجر به هم افزایی می‌شود. این هم افزایی علاوه بر افزایش آمار ورود گردشگر به کشور، به بالارفتن مدت زمان حضور این گردشگران نیز منتج می‌شود که به معنای افزایش بازده اقتصادی و فرهنگی است. یکی از دلایل توفیق گردشگری سلامت در مشهد هدفگذاری درست برای استفاده از حجم بالای زائران این شهر است. به طور مثال استان خوزستان واجد جاذبه بالای‌ گردشگری تاریخی و تمدنی (ایذه، چغازنبیل و شوشتر)، طبیعی (تالاب شادگان)، زیارتی (دانیال نبی شوش)، اقتصادی(منطقه آزاد تجاری اروند) و موارد دیگری نیز است که می‌توان برای تقویت متقابل جاذبه‌های دوران دفاع مقدس از جمله 13 یادمان جنگ این استان به آنها توجه داشت.

گردشگری و اقتصاد مقاومتی

ایران باید در سال 1404 پذیرای 20میلیون گردشگر و درآمد سالانه قریب25 میلیارد دلار از محل گردشگر ورودی باشد. در سند چشم انداز 20 ساله توسعه بخش میراث فرهنگی و گردشگری مصوبه سال 83 «شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری» صراحتاً به این نکته اشاره شده و کلیات این سند عیناً در هیئت وزیران به تصویب رسیده است. طبق آمار ارائه شده از سوی معاونت گردشگری، آمار گردشگران خارجی ورودی به ایران در سال 83، حدود یک میلیون و600 هزار نفر بوده است. این آمار در سال 89 یعنی طی شش سال دو برابر شده و به میزان 3 میلیون و 120 هزار نفر رسیده است. در سال 91 شاهد آمار 3میلیون و 729 هزار نفری بودیم و آخرین آمار رسمی ارائه شده نیز مربوط به سال 92 است که عدد 4 میلیون و 800 هزار تبعه خارجی از 193 کشور را نشان می‌دهد که از مرزهای رسمی وارد کشور شده‌اند. جالب آنکه تقریباً نیمی از این گردشگران به منظورهای خاص گردشگری به کشور آمده‌اند که زیارت در اولویت آنها بوده است. نگاهی گذرا به این آمار بدین معناست که با وجود رشد کند گردشگر خارجی، تا چشم انداز مذکور هنوز فاصله بسیاری وجود دارد. با این اوصاف تقویت شاخه‌های ویژه گردشگری از جمله «گردشگری مقاومت» می‌تواند به جبران کمبودهای موجود کمک کند.

ابزار صدور انقلاب

مهم‌ترین تاثیر چنین پدیده‌ای ایجاد زمینه برای صدور انقلاب و ارتباط بیشتر جامعه ایرانی با مردم دیگر کشورهاست. نفس فرصت حضور دانشجویان ایرانی به عنوان قهرمان مقابله با زورگویی امریکا در منطقه در کشورهایی که تجربه‌های مشابهی دارند امری مفید است. حرکت‌های منسجم در این خصوص با بهره‌گیری از تجربه و ظرفیت بالایی همچون ستاد عمره دانشجویی و ستاد راهیان نور در کنار ارائه تسهیلات به دانشجویان علاقه‌مند می‌تواند بیش از هر چیز به گسترش دید و افزایش افق نگاه آنها در خصوص موقعیت ایران در میان کشورهای دیگر کمک کند و البته مسیر جدید و ارزان‌تری را برای تجربه اندوزی جوانان اهل سفر و علاقه‌مند به دیدن کشورهای دیگر فراهم کند تا شاید حداقل قدری از آمار عجیب میلیونی حضور گردشگران ایرانی در آنتالیای ترکیه کاسته شود! گردشگری جنگ رخداد مهمی در صنعت گردشگری است، اما اگر در ایران به شاخصه‌های بومی آن توجه و به درستی هدایت شود می‌تواند با ایجاد تصویر دقیقی از آن در کشورهای دیگر، به فرمی از گردشگری پایدار بدل شود که با استقبال مواجه شود و عنوان بدیع «گردشگری مقاومت» شایسته آن باشد. بهترین سیاست در این قبال که باید از سوی نهاد‌های حاکمیتی برای شکوفایی توامان اقتصاد و فرهنگ دنبال شود فعال شدن صنعت گردشگری داخلی برای افزایش گردش پولی و رونق اقتصادی و تقویت جذب گردشگر خارجی برای ورود ارز به کشور و کمک به اقتصاد و افزایش اشتغال است. باید به گردشگری مقاومت و کاروان‌های رهسپار به مناطق جنگی، از زاویه‌ای دیگر نگریست و این شاخه از توریسم را که در ایران پتانسیل‌های بسیاری برای رشد و گسترش آن وجود دارد، ارج نهاد. بدیهی است ارزش‌های مقاومت و پایداری مردم ما نیز از این طریق بهتر و بیشتر رخ می‌نمایانند.

 

منبع: خبرگزاری دفاع مقدس

/ 0 نظر / 5 بازدید